Publicaties

Nederland kent een lange historie van groei. In de twintigste eeuw verdrievoudigde ons inwonertal. Ons denkkader wordt beheerst door groei, ook in het onderwijs. In 2025 zal echter ruim de helft van alle gemeenten te maken krijgen met krimp. In de provincies Groningen, Drenthe, Noord-Brabant, Zeeland en vooral Limburg daalt het aantal kinderen nu al. In de provincies Flevoland en Utrecht daarentegen zal het aantal kinderen de komende jaren nog sterk stijgen.
Het probleem van dalende leerlingenaantallen is in het primair en voortgezet onderwijs al langer bekend, maar nu heeft ook de politiek het onderwerp opgepakt. Onlangs luidde de provincie Limburg met schoolbesturen de noodklok bij de rijksoverheid, want teruglopende leerlingenaantallen brengen financiële problemen met zich mee. Wanneer een school leerlingen verliest, kun je niet zomaar een deel van de school afstoten. Samenvoegen is een optie, maar ook dat brengt kosten met zich mee.
Eind maart verscheen een advies aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Ank Bijleveld, hoe gemeenten met krimp moeten omgaan. De boodschap is in ieder geval: de knop moet om van groei naar krimp en voor gemeenten die in de problemen komen moet een vangnet worden geconstrueerd.
Het kabinet heeft in een reactie op een motie van Jan Jacob van Dijk (CDA) aangekondigd in de loop van 2008 te komen met een nieuwe bekostigingssystematiek voor het voortgezet onderwijs. Nu kunnen schoolbesturen in het voortgezet onderwijs al gebruik maken van een hardheidsclausule wanneer ze niet uitkomen met het budget. Het ministerie van OCW geeft aan dat schoolbesturen hier nauwelijks gebruik van maken.
Groei lijkt geen optie meer, ofschoon krimp geen landelijke trend is. Ook met betrekking tot dit onderwerp in het onderwijs is de enige conclusie dat maatwerk geboden is.

Hieronder kunt u de digitale versie van Schoolbestuur 3 downloaden